فاطمه صفری- شهروند

چیزی حدود ٢ تا ٣‌میلیون سیم‌کارتی که در بازار موجود است، برای کودکان و نوجوانان طراحی شده است. سیم‌کارت‌هایی که بنا به اعلام وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در آینده نزدیک به صورت رایگان توزیع می‌شوند. اپراتورهای تلفن‌همراه براساس قانون موظف شدند که سیم‌کارت‌های ویژه‌ای برای بچه‌ها طراحی کنند و البته بماند که در این راه مخالفت‌های زیادی هم وجود داشت و عده‌ای معتقد بودند کودکان و نوجوانان اصولا نباید سیم‌کارت داشته باشند و این طرح به نوعی کاسب کاری برای اپراتورهاست. با این وجود نه‌تنها اپراتورها سیم‌کارت ویژه کودک و نوجوان را راه‌اندازی کردند بلکه همین چندوقت پیش محمدجواد آذری‌جهرمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در مراسم راه‌اندازی یک اپراتور ویژه به نام تین‌تاک به‌عنوان اپراتور کودک و نوجوان شرکت کرد.  وزیر جوان که پیش از این نشان داده است به تولید محتوای ویژه و بسته‌های خاص اینترنتی برای کودکان و نوجوانان علاقه زیادی دارد، معتقد است: «این کار می‌تواند علاوه بر این‌که بستر امنی برای کودکان و نوجوانان در فضای مجازی ایجاد کند، کسب‌وکارهای ویژه‌ای در حوزه کودک و نوجوان راه‌اندازی شود.»
سیم‌کارت کودک از کی باب شد؟
اواخر سال ٩٣ رایتل نخستین اپراتوری بود که فعالیت خود را در زمینه ارایه سیم‌کارت‌های کودک شروع کرد. در آن زمان رایتل  برای دو رده سنی ٣ تا ٦‌سال و همچنین ٧ تا ١٢سال، سیم‌کارت کودک را ارایه داد. این محصول شامل دو سیم‌کارت بود؛ یک عدد سیم‌کارت اعتباری ویژه «پدر و مادر» البته همراه اول و ایرانسل هم از این موضوع مغفول نماندند و اقدام به ارایه سیم‌کارت‌های کودک کردند. همراه اول سیم‌کارت کودک خود را با نام «درسا» ارایه کرد. همراه اول به همراه این سیم‌کارت نرم‌افزار «درسابان» را طراحی کرد که امکان نصب روی گوشی والدین و کودک را داشت و والدین می‌توانستند با استفاده از آن تمام فعالیت‌های بچه‌هایشان را در بستر موبایل کنترل کنند.
البته کیوان نقره‌کار، تحلیلگر فناوری اطلاعات و ارتباطات به «شهروند» می‌گوید: «این سیم‌کارت‌ها نتوانسته‌اند موفقیت چندانی به دست آورند، زیرا تولید محتوای ویژه کودک و نوجوان در ایران بشدت کند است و استفاده از این سیم‌کارت‌ها بعد از مدتی برای بچه‌ها خسته‌کننده و ملال‌آور می‌شود. گرچه او تأکید می‌کند که در کشورهای اروپایی و آمریکا هم حضور بچه‌ها در فضای مجازی رهاشده نیست و والدین به حضور فرزندانشان نظارت دارند اما مهمترین تفاوت سیم‌کارت‌های ایرانی ویژه کودکان با نمونه‌های خارجی آن تنوع نداشتن محتوایی است که برای بچه‌ها عرضه می‌شود و البته سختگیری و اعمال سلیقه دولتی‌ها در انتخاب محتوای مجاز برای کودکان که این مسائل موجب می‌شود سیم‌کارت کودک ایرانی هنوز نتواند به بازاریابی مناسبی برسد
سیم‌کارت کودک رایتل
رایتل نخستین اپراتوری است که سیم‌کارت ویژه کودکان را با عنوان «نبات» طراحی کرد. رایتل با این سیم‌کارت امکان استفاده کودکان از کارتون‌ها و انیمیشن‌های تلویزیونی ایرانی و خارجی، داستان، بازی و سرگرمی را فراهم کرد. با سیم‌کارت رایتل بچه‌ها می‌توانستند نرم‌افزارها و اپلیکیشن‌های مورد نیازشان را خریداری کنند.  رایتل به کودکان و نوجوان برای تماس تلفنی و پیامک دسترسی نمی‌دهد و بچه‌ها با این سیم‌کارت تنها می‌توانند به تعدادی از سایت‌های اینترنتی دسترسی داشته باشند. سرعت استفاده از اینترنت برای سیم‌کارت کودک، منطبق با سرعت تأییدشده برای سیم‌کارت والدین محسوب می‌شود.
قیمت سیم‌کارت‌های اعتباری رایتل درحال حاضر ٤٥٠٠ تا ٥‌هزار تومان است. رایتل به سیم‌کارت والدین ١٠٠ مگابایت اینترنت یک‌ماهه و برای کودکان ١٠ گیگابایت اینترنت یک‌ماهه هدیه می‌دهد.
سیم‌کارت کودک ایرانسل
ایرانسل سیم‌کارت کودک و نوجوان خود را با قابلیت‌های متفاوت‌تری نسبت به همراه اول و رایتل عرضه کرد. نخستین تفاوت سیم‌کارت‌های کودک و نوجوان ایرانسل امکان تبدیل سیم‌کارت‌های اعتباری و دایمی را به کودک و نوجوان و برعکس ایجاد کرده است و به این معنی است که کودکان می‌توانند با رسیدن به سن ١٨‌سال خط خود را حفظ کنند و آن را به خط بزرگسالان تغییر بدهند. مزیت دیگر این سرویس در ایرانسل، رایگان بودن راه‌اندازی و فعال‌سازی آن خواهد بود. دومین تفاوت این است که ایرانسل برای بچه‌ها امکان ایجاد تماس تلفنی و پیامک را هم ایجاد کرده است. براین اساس والدین می‌توانند کددستوری #١*٥٤٣* را شماره‌گیری، اطلاعات لازم را وارد و سیم‌کارت مورد نظرشان را به «سیم‌کارت کودک و نوجوان» تبدیل کنند. غیرفعال‌سازی این خدمت نیز با شماره‌گیری کد دستوری #٣*٥٤٣* امکان‌پذیر است.
با فعال‌سازی این سرویس، امکان استفاده از تماس صوتی و پیامک بدون هیچ‌گونه محدودیتی وجود دارد، اما اینترنت سیم‌کارت، محدود به فهرستی از انواع سایت‌‌های مخصوص کودکان و نوجوانان خواهد بود و کاربر امکان دسترسی به سایت‌‌هایی خارج از این فهرست را ندارد. به جز این والدین می‌توانند با شماره‌گیری #٢*٥٤٣* زمان استفاده فرزندشان از اینترنت را نیز محدود کنند، به‌طوری که بعد از ساعت ١٠ شب، امکان استفاده از اینترنت وجود نداشته باشد. همچنین در صورت فعال‌کردن محدودیت زمانی استفاده از اینترنت و مکالمه و پیامک، بچه‌ها امکان برقراری تماس، ارسال پیامک یا استفاده از اینترنت همراه را نخواهند داشت، درحالی‌که امکان دریافت تماس یا پیامک وجود دارد. ایرانسل علاوه بر مجلات کودک و نوجوان، امکان استفاده بچه‌ها از کتابخانه کتاب‌های کودک و نوجوان را فعال و ٨‌هزار کتاب را به صورت متنی برای استفاده بچه‌ها گردآوری کرده است.  
سیم‌کارت کودک همراه اول
همراه اول، سیم‌کارت اعتباری کودک را با عنوان «انارستان» عرضه می‌کند. سیم‌کارت انارستان، سیم‌کارت اعتباری رایگان همراه اول، ویژه کودکان و نوجوانان ۶ تا ۱۸ ساله ایرانی است. همراه اول در ابتدا خدمات مکالمه و پیامک را به کودکان و نوجوانان عرضه نمی‌کرد، اما بعدا این روش را تغییر داد و درحال حاضر علاوه بر اینترنت نسل چهارم، خدمات مکالمه و پیامک را به بچه‌ها عرضه می‌کند. تعرفه‌های پایه مکالمه و پیامک سیم‌کارت انارستان مشابه سیم‌کارت‌های اعتباری همراه اول است. تمامی بسته‌های مکالمه و پیامک سیم‌کارت‌های اعتباری همراه اول، شامل سیم‌کارت انارستان هم می‌شود و علاوه بر این طرح‌های ویژه و مناسبتی این اپراتور برای بچه‌ها هم قابل استفاده است. سیم‌کارت انارستان مبلغ ۵۰۰ تومان شارژ اولیه دارد. در بسته خوشامدگویی انارستان، مشترکان انارستان می‌توانند تا حداکثر ۳۰ روز پس از فعال‌سازی سیم‌کارت، با شارژ اولیه به مبلغ ١٠‌هزار تومان، علاوه بر مبلغ شارژشده، یک بسته خوشامدگویی شامل یک گیگابایت اینترنت پُرسرعت، ۲۰ دقیقه مکالمه و ۲۰۰عدد پیامک دریافت کنند. برای دریافت و فعال‌سازی سیم‌کارت انارستان کافی است یکی از والدین همراه کارت یا کد فعال‌سازی سیم‌کارت، تصویر کارت‌ملی والد (پدر یا مادر) و تصویر شناسنامه فرزند به دفاتر همراه اول مراجعه کند. برای آگاهی از نحوه دریافت کد فعال‌سازی می‌توانید عدد ۲۲۰ را به شماره ۳۰۰۰۶۸۶۰ پیامک کنید، تا پیامک راهنما را دریافت کنید.